Về trang chủ


05/12/2018

05 Hậu quả môi trường của sự cố tràn dầu

 
Su co tran dau

Bãi biển, các đầm lầy và hệ sinh thái thủy sinh yếu, Sự cố tràn dầu được gây ra bởi tàu chở dầu bị hư hỏng, đường ống dẫn dầu, hoặc những giàn khoan dầu ngoài khơi thường dẫn đến thiệt hại môi trường ngay lập tức và lâu dài có thể mất hàng thập kỉ. Sau đây là một số những điểm đáng chú ý về hậu quả môi trường do tràn dầu gây ra:

 Tràn dầu bao trùm tất cả những gì chúng chạm đến và trở thành một phần không mong đợi nhưng kéo dài của bất kỳ hệ sinh thái nào chúng xuất hiện. Khi dầu tràn vào từ một vụ tràn dầu lớn đến một bờ biển, lớp dầu sẽ phủ lên và bám vào mọi bờ đá và hạt cát. Nếu dầu chảy qua các đầm lầy ven biển, rừng ngập mặn hoặc các vùng đất ngập nước khác, các loài cây và cỏ sẽ hấp thụ dầu, điều này sẽ gây hại chính những thực vật này và khiến cho khu vực này không còn phù hợp cho sự sinh sống của các loài động vật hoang dã nữa.

 Khi dầu không còn trôi nổi trên bề mặt biển nữa và bắt đầu chìm xuống môi trường dưới nước, nó có thể gây ảnh hưởng tương tự đến hệ sinh thái dưới nước, giết chết hoặc đầu độc các loài cá và thủy sinh nhỏ có liên hệ mật thiết trong chuỗi thức ăn toàn cầu.
 
Mặc cho những nỗ lực làm sạch sau sự cố tràn dầu Exxon Valdez năm 1989, một nghiên cứu năm 2007 được thực hiện bởi Cơ quan Khí tượng và Đại dương Quốc gia (NOAA) đã cho thấy 26.000 gallon dầu vẫn đang kẹt lại trên cát dọc bờ biển Alaska. Các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng theo nghiên cứu này thì lượng dầu dư đó chỉ giảm đi ít hơn 4% mỗi năm. 
 
Các loài chim
 
Những con chim bị bao phủ bởi dầu là một biểu tượng phổ biến của hậu quả môi trường do sự cố tràn dầu gây ra. Một vài loài chim sống ở trên bờ biển đã có thể thoát khỏi bằng cách bay sang nơi khác khi chúng cảm nhận được sự nguy hiểm kịp thời, nhưng những loài chim biển bơi và lặn dưới nước để tìm kiếm thức ăn sẽ dễ bị dầu bao trùm do hậu quả tràn dầu. Sự cố tràn dầu cũng làm hỏng các tổ cư trú, gây ra ảnh hưởng nghiêm trọng lâu dài đối với tất cả các loài vật. Ví dụ, sự cố tràn dầu ngoài khơi BP Deepwater Horizon năm 2010 ở Vịnh Mexico, xảy ra vào đúng mùa giao phối và làm tổ của rất nhiều loài chim và sinh vật biển, và hệ quả môi trường lâu dài của sự cố này không được biết đến sau hàng năm trời. Sự cố tràn dầu có thể làm gián đoạn thói quan di cư bằng cách gây ô nhiễm các khu vực mà chim di cư có xu hướng tìm đến.
Cho dù chỉ với một lượng rất nhỏ dầu cũng có thể gây ra cái chết cho một con chim. Bằng cách phủ kín lông của chúng, dầu không chỉ khiến chúng không thể bay được mà còn phá hủy khả năng chống thấm và cách nhiệt tự nhiên của chim, khiến chúng dễ dàng bị hạ thân nhiệt hoặc bị quá nóng. Khi chim cố gắng làm sạch lông của chúng để khôi phục những khả năng bảo vệ tự nhiên kia của chúng, chúng thường nuốt cả dầu, điều sẽ tổn thương nghiêm trọng cơ quan nội tạng bên trong và dẫn đến chết. Sự cố tràn dầu Exxon Valdez đã dẫn tới cái chết của 250.000 đến 500.000 loài chim biển, tính cả những loài chim sống trên bờ biển và đại bàng hói.
 
Động vật biển có vú
 
Sự cố tràn dầu thường xuyên giết chết cả những động vật biển có vú như cá voi, cá heo, hải cẩu và rái cá biển. Dầu có thể làm tắc nghẽn lỗ thở của cá voi và cá heo, khiến chúng không thể hô hấp bình thường và làm gián đoạn khả năng giao tiếp của chúng. Dầu phủ khín lông của hải cẩu và rái cá, khiến chúng dễ bị hạ thân nhiệt.
Ngay cả khi động vật biển có vú thoát khỏi những tác động tức thời, một sự cố tràn dầu cũng có thể gây ô nhiễmnguồn thực phẩm của chúng. Động vật biển có vú ăn cá và những loại thức ăn nhiễm dầu khác sẽ bị ngộ độc bởi dầu và chết hoặc gặp phải những vấn đề hệ lụy kéo theo khác.
Sự cố tràn dầu Exxon Valdez đã giết chết hàng nghìn con rái cá biển, hàng trăm con hải cẩu, gần 2 chục con cá voi sát thủ và hơn chục con rái cá nước ngọt. Vào những năm sau khi sự cố tràn dầu Exxon Valdez xảy ra, các nhà khoa học ghi nhận tỷ lệ tử vong của rái cá biển cao hơn đối với các loài sinh vật khác bị ảnh hưởng bởi dầu tràn và sự kém phát triển hoặc thiệt hại lớn giữa các loài bổ sung.
 
 
Sự cố tràn dầu thường gây ra cái chết cho cá, động vật có vỏ và những sinh vật dưới nước khác, đặc biệt là nếu trứng cá hoặc ấu trùng bị nhiễm dầu. Nghề nuôi tôm và tôm hùm dọc bờ biển Lousiana là một trong nghề chịu hậu quả đầu tiên sự cố tràn dầu BP Deepwater Horizon. Tương tự, sự cố tràn dầu Exxon Valdez đã làm hỏng hàng tỷ quả trứng cá hồi và cá trích. Nhiều năm sau những ngư trường này vẫn không thể phục hồi. 
 
Nơi sống và môi trường nuôi dưỡng động vật hoang dã
 
Những hậu quả lâu dài đối với các loài động vật và nơi sống của chúng và nơi làm tổ hoặc sinh sản là một trong những hậu quả môi trường nặng nề nhất gây ra bởi sự cố tràn dầu. Mặc dù các loài này phần lớn thời gian đều sống dưới nước, ví dụ như rất nhiều loài rùa biển, phải tìm đến bờ biển để đẻ trứng. Rùa biển có thể bị hại bởi dầu khi dầu tràn vào vùng nước hoặc vùng biển nơi chúng đẻ trứng, trứng của chúng sẽ bị hư hại do dầu và không thể phát triển bình thường, và những con rùa con mới nở có thể bị bôi kín dầu khi chúng cố gắng bò về phía đại dương qua một bãi biển ngập dầu.
Cuối cùng, mức độ nghiêm trọng của thiệt hại môi trường do sự cố tràn dầu gây ra phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, bao gồm lượng dầu bị tràn, loại và trọng lượng dầu, vị trí tràn, các loài động vật biển ở khu vực đó, thời gian chu kỳ sinh sản và di cư theo mùa, và thâm chí cả thời tiết trên biển trong và sau sự cố tràn dầu.
 

Nguồn: thoughtco.com
Người dịch: Nguyễn Mai Anh